Welke organen raken beschadigd bij hoge bloeddruk

Hoge bloeddruk - of hypertensie zoals de artsen het noemen - is echt een stille sluipmoordenaar. Je kunt er jarenlang rondlopen zonder dat je er ook maar iets van merkt. Al die tijd staat er continue druk op je bloedvaten en dat beschadigt dingen. Belangrijke dingen. Het is best goed om te weten welke organen het meeste risico lopen, zodat je op tijd iets kunt doen. Preventie en zo.

Welke organen worden het eerst getroffen?

De organen die het hardst worden geraakt? Die hebben een rijke bloedtoevoer en zijn metabolisch behoorlijk actief. Wat er gebeurt is dat zowel de kleine als de grotere bloedvaten (arteriolen en slagaders) dikker worden, stijf worden en uiteindelijk vernauwen. Minder zuurstof en voedingsstoffen bereiken het weefsel van het orgaan. De grootste slachtoffers zijn het hart, de hersenen, de nieren en de ogen. Simpel gezegd.

Waarom is het hart het meest kwetsbaar?

Het hart is gewoon een spier die constant pompt. Bij hoge bloeddruk moet het tegen een veel hogere weerstand in werken. De linkerventrikel - de hoofdpompkamer - moet extra hard zijn best doen om bloed door die vernauwde slagaders te krijgen. Gevolg: de hartspier wordt dikker. Linkerventrikelhypertrofie heet dat. Maar daardoor wordt het hart stijver, kan het minder goed vullen en ontspannen. Uiteindelijk leidt dat tot hartfalen - het hart kan simpelweg niet genoeg bloed meer rondpompen. En alsof dat nog niet genoeg is, versnelt hoge bloeddruk ook het proces van aderverkalking in de kransslagaders. Hartinfarct, anyone?

Welke schade treedt er op in de hersenen?

Onze hersenen zijn echt extreem gevoelig voor schommelingen in bloeddruk. Hoge bloeddruk beschadigt die kleine bloedvaatjes diep in de hersenen. Die kunnen scheuren - dat is een hersenbloeding - of verstopt raken door een stolsel - een herseninfarct. Maar zelfs zonder zo'n acute ramp kan chronische hypertensie 'stille' herseninfarcten veroorzaken. Wittestofafwijkingen noemen ze dat ook wel. Kleine beschadigingen die je hersencapaciteit langzaam maar zeker aantasten en je risico op vasculaire dementie vergroten. Het is misschien wel de belangrijkste factor die je zelf kunt beïnvloeden om je brein gezond te houden naarmate je ouder wordt.

Hoe beïnvloedt hoge bloeddruk de nieren?

Je nieren zijn de filters van je lichaam. Miljoenen kleine filtereenheden - nefronen - die afhankelijk zijn van een precies afgestelde bloeddruk. Hoge bloeddruk beschadigt de kleine slagaders in de nieren. Nefrosclerose. Daardoor kunnen de nieren afvalstoffen en overtollig vocht minder goed uit het bloed filteren. En dan krijg je een vicieuze cirkel: beschadigde nieren kunnen de bloeddruk minder goed reguleren, waardoor de bloeddruk nog verder stijgt. Als je er niets aan doet, leidt dit tot chronische nierziekte en uiteindelijk nierfalen. Dan zit je aan de dialyse of een niertransplantatie vast.

Kunnen de ogen beschadigd raken?

Ja, absoluut. De bloedvaten in je netvlies zijn eigenlijk een directe afspiegeling van wat er in de rest van je lichaam gebeurt. Bij hoge bloeddruk kunnen die vaten vernauwen, lekken of zelfs scheuren. Hypertensieve retinopathie. In het begin merk je er vaak niks van, maar als de schade verder gaat krijg je wazig zien, dubbelzien of - in het ergste geval - plotselinge blindheid. Oogartsen zien tijdens een routineonderzoek vaak als eerste de tekenen van hoge bloeddruk. Voordat jij er zelf last van hebt. Best eng als je erover nadenkt.

Veelgestelde vragen (FAQ)