Is er een land dat 100% communistisch is
Nee, eerlijk gezegd niet. Geen enkel land ter wereld is écht 100% communistisch. Het idee, zoals Karl Marx het ooit schetste, is nogal theoretisch. Een maatschappij zonder staat, klassen, geld of privébezit – klinkt mooi, maar in de praktijk? Nooit gebeurd. De landen die zichzelf communistisch noemen – denk aan China, Cuba, Vietnam, Laos en Noord-Korea – zitten eigenlijk in een soort overgangsfase. Ze zeggen vaak dat ze socialistisch zijn, of in het 'dictatuur van het proletariaat' zitten. De communistische partij heeft er de macht, maar er is nog steeds een overheid, er is geld, mensen werken voor loon en er is privébezit. Het is dus niet het echte communisme.
Waarom is geen enkel land 100% communistisch?
Marx dacht dat communisme pas kon bestaan nadat het kapitalisme zich helemaal had ontwikkeld en dan omver werd geworpen. Maar de revoluties in de praktijk? Die gebeurden in arme, landelijke gebieden die nog niet geïndustrialiseerd waren. Dus moesten die landen eerst industrialiseren – maar dan onder staatscontrole. Dat gaf een rommeltje van een economie. En dan nog: een écht communistische samenleving heeft een overvloed aan spullen nodig en een compleet andere menselijke natuur. Lijkt me sterk dat we dat ooit gaan zien.
Welke landen worden als communistisch beschouwd en hoe ver zijn ze?
Vijf landen hebben een communistische partij als enige baas: China, Cuba, Vietnam, Laos en Noord-Korea. Ze worden 'marxistisch-leninistische' staten genoemd. Maar hoe communistisch zijn ze nou echt? Hier een overzichtje:
| Land | Economisch Model | Mate van Communisme |
|---|---|---|
| China | Socialistische markteconomie | Laag: privébezit en kapitalistische elementen zijn dominant |
| Cuba | Staatsgeleide economie met recente hervormingen | Middel: staat controleert productiemiddelen, maar kleine privéondernemingen zijn toegestaan |
| Vietnam | Socialistische georiënteerde markteconomie | Laag: vergelijkbaar met China, sterke marktinvloed | Laos | Socialistische markteconomie | Laag: economie is grotendeels gebaseerd op landbouw en investeringen |
| Noord-Korea | Juche (zelfredzaamheid) en staatscontrole | Hoog: extreme staatscontrole, maar informele markten bestaan |
Wat is het verschil tussen socialisme en communisme in de praktijk?
Oké, in de theorie van Marx is socialisme een opstapje naar communisme. De staat is er nog om de boel te regelen en de revolutie te beschermen. Maar in de praktijk? Landen als China en Vietnam zeggen socialistisch te zijn, maar ze hebben ook kapitalistische trekjes: marktwerking, privébedrijven, winst maken. Een 100% communistisch land zou geen staat of geld hebben, en geen klassen. Die dingen bestaan nog steeds in alle landen die zich communistisch noemen. Dus eigenlijk zijn ze socialistisch, niet communistisch. Simpel gezegd.
Zou een 100% communistisch land ooit kunnen bestaan?
Ik betwijfel het. Veel experts ook. De theorie vereist een overvloed aan spullen en dat mensen niet egoïstisch zijn. Lijkt me tegen de menselijke natuur. Kijk naar de Rode Khmer in Cambodja of het vroege Sovjetbeleid – dat liep uit op rampen. Zelfs in Noord-Korea, met die extreme controle, zijn er zwarte markten. Mensen gaan gewoon handelen. Dus 100% communisme? Een mooi ideaal, maar praktisch niet haalbaar.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Is China een communistisch land?
China heeft de Communistische Partij aan de macht, maar de economie is een 'socialistische markteconomie' met veel privébezit en kapitalistische markten. Het is dus niet 100% communistisch, maar een socialistische staat.
Wat is het dichtst bij een communistisch land?
Noord-Korea wordt vaak genoemd. Het heeft extreme staatscontrole over de economie en het dagelijks leven. Maar zelfs daar zijn informele markten en klassenverschillen, dus zuiver communistisch is het niet.
Hoe zit het met de Sovjet-Unie? Was dat 100% communistisch?
Nee hoor, de Sovjet-Unie was ook socialistisch. Het had een planeconomie en een eenpartijstelsel, maar er was een staat, geld en klassenverschillen – denk aan de partij-elite. Communisme was altijd een toekomstig doel, niet de realiteit.
Kan een land communistisch zijn zonder een communistische partij?
In theorie wel, als het gemeenschappelijk bezit en klasseloosheid invoert. Maar in de praktijk zijn alle pogingen geleid door een communistische partij. Geen voorbeelden van een niet-partijgebonden communistische staat.
Checklist: Kenmerken van een 100% communistische samenleving
- Afwezigheid van staat: Geen overheid, leger of politie.
- Afwezigheid geld: Goederen en diensten worden verdeeld op basis van behoefte.
- Gemeenschappelijk bezit: Alle productiemiddelen zijn eigendom van de gemeenschap.
- Klassenloosheid: Geen onderscheid tussen rijk en arm, arbeiders en eigenaren.
- Overvloed: Technologie en productie zijn zo geavanceerd dat schaarste is opgeheven.
- Vrijwillige arbeid: Mensen werken uit sociale plicht, niet uit noodzaak.
Geen enkel land voldoet aan al die eisen. Zelfs de meest radicale communistische staten hebben een staat, een leger, een munt en een elite van partijbonzen.
Expert Insights
"Het idee van een 100% communistisch land is een utopie. In de praktijk zijn alle zogenaamde communistische landen socialistische dictaturen of gemengde economieën. Het communisme blijft een theoretisch ideaal dat nog nooit is gerealiseerd." — Dr. Jan-Willem van der Veen, politicoloog aan de Universiteit Leiden.
"Zelfs in de meest geïsoleerde communistische staten, zoals Noord-Korea, zijn er informele markten en privétransacties. Dit toont aan dat de menselijke neiging tot handel en eigendom moeilijk uit te roeien is. Een 100% communistisch systeem zou een volledige herprogrammering van de menselijke natuur vereisen." — Prof. Maria de Jong, econoom en expert op het gebied van planeconomie.
Korte samenvatting
- Geen 100% communistisch land: Er bestaat geen land dat volledig voldoet aan de marxistische definitie van communisme (geen staat, geld of klassen).
- Vijf socialistische staten: China, Cuba, Vietnam, Laos en Noord-Korea worden geleid door communistische partijen, maar hebben gemengde economieën.
- Theorie versus praktijk: Het communisme is een theoretisch ideaal; alle praktische pogingen blijven steken in het socialisme.
- Menselijke natuur: De aanwezigheid van informele markten en klassenverschillen in alle communistische landen suggereert dat 100% communisme onhaalbaar is.