Hoe snel aankomen sondevoeding

Sondevoeding. Het klinkt klinisch, maar het is echt een reddingslijn als je niet genoeg kunt eten via de mond. De grote vraag is dan natuurlijk: hoe snel zie je eigenlijk resultaat op de weegschaal? Het simpele antwoord? Het ligt genuanceerd. Maar als je een getal wilt, voor de meeste mensen is een gezonde 0,5 tot 1,5 kilo per week een realistisch doel. Klinkt misschien niet veel? Het is wel precies genoeg. Het tempo hangt af van hoe ondervoed je bent, welk type voeding je krijgt, wat er verder medisch speelt, en ja, je eigen stofwisseling. Die eerste week kan er ineens een flinke sprong zijn, maar dat is vaak vocht. Echte gewichtstoename, dat is een marathon, geen sprint. Je moet consistent meer energie binnenkrijgen dan je verbrandt, punt.

Wat is het gemiddelde tempo van gewichtstoename met sondevoeding?

Het is niet eerlijk, maar niet iedereen komt even snel aan. Dokters en richtlijnen zeggen meestal dat zo'n 500 gram tot 1 kilo per week een gezonde marge is. Hoe bereiken ze dat? Ze mikken op een energie-overschot van 500 tot 1000 calorieën per dag meer dan wat je lichaam in rust nodig heeft. Bij iemand die echt heel erg ondervoed is, kan het in het begin sneller gaan. Het 'refeeding syndroom' heet dat – dan slaat je lichaam vocht en glycogeen op. Maar dat is tijdelijk, een soort valse start. En eerlijk? Te snel aankomen is niet altijd goed. Je lever kan er vet van worden, of je stofwisseling raakt helemaal in de war.

Welke factoren beïnvloeden hoe snel je aankomt met sondevoeding?

Type en samenstelling van de sondevoeding

Niet alle sondevoeding is hetzelfde spul. Er zijn standaard formules, maar ook de zware jongens – de energierijke varianten. Een standaard voeding heeft vaak 1,0 tot 1,5 calorieën per milliliter. Wil je sneller aankomen, dan pak je de hypercalorische formules, die zitten op 1,5 tot wel 2,0 calorieën per milliliter. De truc? Ze passen de vetten en koolhydraten aan zodat je meer energie binnenkrijgt, zonder dat je maag ontploft van het volume.

Medische toestand en metabolisme

Mensen met een hypermetabole toestand – denk aan kanker, brandwonden, of een rot infectie – die hebben het zwaar. Hun lichaam staat op volle toeren en verbrandt alles. Aankomen wordt dan een stuk lastiger, omdat je lichaam simpelweg meer calorieën vreet. En dan heb je nog medicijnen zoals corticosteroïden die zowel je eetlust als je stofwisseling kunnen beïnvloeden. Het is een complex plaatje.

Hoe bereken je de benodigde hoeveelheid sondevoeding om aan te komen?

Een diëtist, die is hier onmisbaar. Die rekent uit wat je nodig hebt op basis van je gewicht, lengte, leeftijd, of je een man of vrouw bent, en hoe actief je bent. Voor gewichtstoename is het devies: 500 tot 1000 calorieën per dag extra. Stel, je basaal metabolisme is 1500 calorieën, en je verbrandt in totaal 2000. Dan heb je dus 2500 tot 3000 calorieën per dag nodig om die 0,5-1 kilo per week aan te komen. De sondevoeding bouw je dan op, stapje voor stapje, met 25 tot 50 milliliter per keer. Je darmen moeten eraan wennen, anders krijg je problemen.

Tip: Bouw het langzaam op, echt waar. Zeker als je lang ondervoed bent geweest. Als je te snel gaat, riskeer je het refeeding syndroom. Dat is geen grap – gevaarlijke elektrolytverschuivingen. Begin met 1/3 van wat je uiteindelijk moet hebben en verhoog het elke 8 tot 12 uur. Geduld, geduld.

Checklist voor veilige en effectieve gewichtstoename met sondevoeding

• Ga naar een diëtist voor een persoonlijk plan. Niet zelf doen.
• Kies energierijke sondevoeding (1,5-2,0 kcal/ml) als het snel moet.
• Voer de voeding langzaam op. Darmklachten zijn kut.
• Weeg jezelf wekelijks, zelfde tijd, zelfde weegschaal. Anders wordt het een zooi.
• Let op signalen van refeeding syndroom: dikke voeten, hartkloppingen, doodop zijn.
• Drink genoeg, maar ga niet over je vochtlimiet heen zonder overleg.
• Eet of drink ook nog wat via de mond als dat kan. Afwisseling is fijn.

Veelgestelde vragen over snel aankomen met sondevoeding