Hoe ontdek je jouw kernwaarden

Het vinden van je kernwaarden is zo'n beetje het belangrijkste wat je kunt doen voor jezelf. Serieus. Het zijn die diepe principes die eigenlijk alles sturen wat je doet - je keuzes, je gedrag, hoe je je voelt. Zie het als een soort innerlijk kompas. Of je nu twijfelt over een nieuwe baan, een relatie onder de loep neemt, of gewoon wat meer richting in je leven wil, je kernwaarden geven je helderheid. En eerlijk? Het voelt ook gewoon goed om te weten waar je voor staat.

Wat zijn kernwaarden precies?

Kernwaarden zijn de fundamentele overtuigingen die bepalen wat voor jou belangrijk is in het leven. Ze zijn tijdloos en gaan over 'zijn' in plaats van 'hebben'. Denk aan vrijheid, verbondenheid, integriteit, groei, avontuur of stabiliteit. Normen en regels komen van buitenaf - van je ouders, je werk, de maatschappij. Maar kernwaarden? Die komen van binnenuit. Ze verklaren waarom je je als een vis in het water voelt in bepaalde situaties, en waarom je je bij andere dingen ongemakkelijk kriebelt.

Waarom is het belangrijk om je kernwaarden te kennen?

Als je leeft volgens je kernwaarden, dan merk je dat meteen. Je hebt meer energie, meer motivatie, en je kunt beter tegen een stootje. Beslissingen nemen wordt opeens een stuk makkelijker, omdat je precies weet wat voor jou telt. Het voorkomt ook dat je wordt meegesleurd in wat anderen van je verwachten, of wat 'hoort'. Zonder duidelijke kernwaarden kun je het gevoel hebben dat je maar wat aanrommelt. Zelfs als je van buitenaf succesvol lijkt, kan het vanbinnen leeg voelen.

Hoe herken je jouw kernwaarden in het dagelijks leven?

Een goeie manier om je kernwaarden te ontdekken? Kijk terug naar momenten waarop je je echt levend voelde. Die ene dag dat je alles vergat om je heen. Wat maakte dat moment zo bijzonder? Welke waarde werd daar geraakt? Maar ook negatieve ervaringen zijn goud waard. Wanneer voelde je je gefrustreerd, boos of leeg? Dat wijst vaak op een geschonden kernwaarde. Als je deze patronen eenmaal herkent, krijg je een helder beeld van wat er echt toe doet in je leven.

Een praktische oefening om je kernwaarden te ontdekken

De 'Kernwaarden Kaartmethode' werkt verrassend goed. Probeer het zelf:

• Stap 1: Pak een lijst van 50 tot 100 veelvoorkomende kernwaarden (denk aan loyaliteit, creativiteit, eerlijkheid, avontuur, rust, etc.).
• Stap 2: Streep er in één keer alle waarden af die niet direct een diepe emotionele snaar raken. Wees streng - geen genade.
• Stap 3: Van de overgebleven 10 tot 15 waarden kies je er 5 tot 7 die je écht niet kunt missen voor je geluk en identiteit.
• Stap 4: Definieer elke waarde in je eigen woorden. Wat betekent 'vrijheid' voor jou? Reizen? Of keuzevrijheid in je werk? Dat is nogal een verschil.

Veelgemaakte fouten bij het bepalen van kernwaarden

De grootste valkuil? Waarden kiezen die je 'zou moeten' hebben, in plaats van waarden die je écht voelt. 'Succes' of 'rijkdom' - dat zijn vaak overgenomen waarden van je omgeving. Een andere fout is te veel waarden kiezen, waardoor hun kracht verwatert. Houd het bij maximaal zeven. En vergeet niet: doelen zijn geen waarden. 'Een marathon lopen' is een doel. 'Gezondheid' of 'doorzettingsvermogen' kan de onderliggende waarde zijn. Weet het verschil.

Mensen vragen ook: Hoe pas ik kernwaarden toe in mijn dagelijks leven?

Zodra je je kernwaarden helder hebt, is de volgende stap: integreren. Begin met het evalueren van je huidige leven. In hoeverre komen je werk, relaties en vrije tijd overeen met je waarden? Maak een simpele tabel met je top 5 waarden en beoordeel elk domein op een schaal van 1 tot 10. Je ziet meteen waar de spanning zit. Bedenk dan kleine, concrete acties om meer in lijn te leven. Als 'creativiteit' een kernwaarde is, plan dan wekelijks tijd in voor iets creatiefs. Het hoeft niet groots te zijn.

Expert inzicht: de valkuil van te veel waarden

"Mensen denken vaak dat meer waarden beter is, maar het tegendeel is waar. Je kunt niet tien prioriteiten hebben. De echte kracht zit in het distilleren van de twee of drie waarden die de kern van je identiteit vormen. Alles daarbuiten is afgeleid. Als je die helder hebt, wordt elke beslissing eenvoudiger." — Dr. L. van der Horst, psycholoog en coach.

Veelgestelde vragen over kernwaarden