Hoe een keramisch werk ontstaat

Het maken van keramiek is gekker dan je denkt. Oude technieken mengen met wat je zelf verzint - dat proces is best fascinerend. Van een klomp klei naar iets dat blijft, vaak glanzend ook. Elke stap, nou ja, die vraagt iets van je. Precisie. Geduld. En gewoon echt vakmanschap. Ik neem je mee door de stappen, vanaf het kiezen van klei tot dat ene laatste baksel.

Wat zijn de basisingrediënten voor keramiek?

Het begint altijd met klei, simpelweg. Maar niet alle klei is hetzelfde, elke soort heeft zo z'n eigen ding. De soorten die je het meeste ziet:

• Steengoedklei: Dit spul is sterk, wordt waterdicht na het bakken. Perfect voor spullen die je dagelijks gebruikt, borden en zo.
• Porseleinklei: Fijn wit spul, wordt een beetje doorzichtig na bakken. Ziet er gelikt uit.
• Aardewerkklei: Roodbruin, blijft een beetje poreus. Mensen gebruiken het vaak voor dingen die er mooi uit moeten zien.

Soms gooien ze er chamotte of oxiden doorheen. Dat verandert de structuur en de kleur, best handig.

Hoe wordt een keramisch werk gevormd?

Er zijn nogal wat manieren om klei in vorm te krijgen. Wat je kiest hangt af van wat je wil maken en hoe handig je al bent.

Waarom is het drogen van keramiek zo belangrijk?

Na het vormen moet je werk langzaam drogen. Echt, dit is een moment waar het mis kan gaan. Te snel drogen? Dan krijg je scheuren, gegarandeerd. Het wordt lederhard genoemd als het nog een beetje vochtig is maar wel stevig. Dan kun je er nog details in maken, of handvatten bevestigen. Volledig drogen duurt soms dagen, soms weken. Het hangt ervan af hoe groot of dik het is.

Wat gebeurt er tijdens het eerste bakken (bisquitbakken)?

Het droge werk gaat voor het eerst de oven in. Dat noemen ze het bisquitbakken of biscuitbakken, rond de 900°C tot 1000°C. En wat gebeurt er dan?

• Al het water uit de klei verdampt, ook het water dat er chemisch in zit.
• Het werk wordt hard en poreus, maar nog niet waterdicht.
• Het krimpt, ongeveer 10 tot 15 procent.

Na deze stap kun je het gaan glazuren.

Hoe wordt glazuur aangebracht en wat is het effect?

Glazuur is die glasachtige laag die je werk mooi maakt én waterdicht. Het bestaat uit mineralen, oxiden en water. Je kunt het op verschillende manieren aanbrengen:

• Dompelen: Het werk in een emmer met glazuur dopen.
• Gieten: Glazuur over het werk heen gieten.
• Spuiten: Met een spuitpistool de glazuur erop spuiten.
• Kwijlen: Met een kwast, voor als je precies werk wilt leveren.

Het glazuur droogt snel, daarna is het klaar voor de tweede bak.

Wat is het glazuurbakken en wat zijn de temperaturen?

Het werk met glazuur gaat nog een keer de oven in, nu heter. De temperatuur hangt af van de klei en het glazuur:

• Aardewerk: 1000°C - 1150°C
• Steengoed: 1200°C - 1300°C
• Porselein: 1250°C - 1450°C

Het glazuur smelt en smelt samen met de klei. Zo krijg je die harde, glanzende laag die waterdicht is. Het werk krimpt nog een beetje. Daarna moet het afkoelen in de oven, dat duurt uren tot een dag. En dan is het klaar.

Veelgestelde vragen (FAQ)